Ślady życia człowieka na tym terenie sięgają czasów sprzed naszej ery. Pierwsze zapiski o ludach zasiedlających te ziemie podał w II wieku naszej ery grecki geograf Ptolemeusz. Potocznie nazywano je wówczas Jaćwieżą. Sudowie, jak nazywali ich Krzyżacy mieszkali w chatach kleconych z drewna i słomy. Nie budowali miast, choć mieli jak podają źródła stałe miejsca przeznaczone na targowiska. Podstawę gospodarki Jaćwingów stanowiło rolnictwo, uzupełniane hodowlą bydła, łowiectwem, bartnictwem i rybołówstwem. Ciężki klimat oraz słaba i licho uprawiana gleba powodowały częste klęski głodu. Pomimo swej dzikiej i krwiożerczej męskości w walce, biedne głodujące plemiona Jaćwingów były sukcesywnie osłabiane przez ciągły napór Rusi, Mazowsza i Krzyżaków. Zakon Krzyżacki ostatecznie pod koniec XIII wieku opanował terytorium jaćwieskie. Przez blisko sto lat tereny te stanowiły właściwie bezludną puszczę, którą odwiedzali jedynie myśliwi, bartnicy i rybacy. W owych czasach powyższe obszary w dużym stopniu zamieszkiwane były przez zbójców i rabusiów. Brak napływu kolonistów z Niemiec wpłynął na to, że ziemie Pruskie zaczęli zasiedlać osadnicy z Mazowsza. Napięta sytuacja pomiędzy Polską i Zakonem prowadziła do wielu wojen. Uwieńczeniem długiego okresu walk było podpisanie traktatu zwanego krakowskim w 8.04.1525 r., które było połączone ze sławnym hołdem pruskim, który Albrecht składał Zygmuntowi Staremu. Albrecht jako świecki książę w Prusiech u schyłku swego życia (zmarł w 1568 r.) lojalnie wypełniał swoje posłannictwo wobec króla Zygmunta Augusta. Druga połowa XVI wieku bardzo wyraźnie wskazuje na wielki rozwój tego terenu. Zaczynają powstawać wsie szlacheckie, wsie chłopskie, majątki ziemskie. Występuje bardzo duży napływ osiedleńców, którzy w głównej mierze stanowią ludność Polską. Historia Kowali Oleckich datuje się na rok 1563, kiedy to książę Albrecht nadał Absolanowi Rymanowi 60 włók boru na prawie lennym z sądownictwem wyższym i niższym. Na tym obszarze w 1564 roku powstała wieś szlachecka Chełchy i majątek ziemski Kowale Oleckie. Majątek ów, jak podają źródła założyli Małgorzata i Jan Kowalewscy. Lata powstawania wsi i ich rozwój charakteryzowały się również wielką wymianą idei, której górą byli wyznawcy protestantyzmu zasiedlający Prusy Książęce. Zepsucie panujące w Kościele potrzebowało reformy. Taka sytuacja sprzyjała głoszeniu ze skutkiem idei luteranizmu i powstawaniu na tych terenach kościołów ewangelickich. Nowopowstałe wsie w tym i miejscowość gminna Kowale Oleckie często zmieniały właścicieli. W XVIII wieku Dwór w Kowalach Oleckie dziedziczyli Tyszkowie, szlachta polska. Poprzez tworzenie we wsiach i dworach szkół rosła świadomość społeczna wśród mieszkańców. Kolejne lata w dziejach historii gminy Kowale Oleckie to postępująca germanizacja, która datowana jest od roku 1850. Tereny te częściowo pamiętają także okres I wojny światowej. Pomimo przebiegającej nieopodal (do 1919 r.) granicy z Rosją znaczących wydarzeń historycznych, czy wojennych nie odnotowano. Lata trzydzieste XX wieku to można rzec, burzliwy rozwój naszego terenu. Ludność niemiecka na szeroką skalę budowała infrastrukturę osadniczą. Powstało wiele budynków, budowano drogi, linie elektryczne, młyny, cegielnie, tartaki, gorzelnie, mleczarnie, a w Kowalach Oleckich nawet odlewnię żeliwa. Szacunkowo można podać, że w powyższym okresie na terenie obecnej gminy mieszkało blisko 10 tys. mieszkańców. Pod koniec lat 30 zaczęto zniemczać nazwy wsi, m.in. Kowale Oleckie na Kowahlen. Nastał okres II wojny światowej, w której gmina Kowale Oleckie właściwie nie ucierpiała. Podaje się, że na obszarze gminy zniszczonych zostało kilkanaście budynków jednak w odniesieniu do zniszczeń na tle kraju były one niewielkie. Ziemie wokół Kowali Oleckich wyzwolone zostały 22 i 23 stycznia 1945 r. przez oddziały radzieckie. Akcja przesiedleńcza Niemców była na tyle skuteczna, że z terenów ewakuowana została praktycznie cała ludność pochodzenia niemieckiego.

Gmina Kowale Oleckie

Realizacja: IDcom-web.pl